inhalacje logo 2b
Felix, qui potuit rerum cognoscere causas

DLA LEKARZA

Dawka emitowana

Poruszane zagadnienia:

➀ pojemność nebulizatora NC, ➁ objętość rezydualna NRV nebulizatora, ➂ rzeczywista objętość płynu możliwa do wyemitowania, ➃ re-kalkulacja dawki nominalnej do emitowanej. ▷

Czy wyróżnienie dawki emitowanej jest konieczne, skoro pochodzi ona bezpośrednio z dawki nominalnej, a jeśli tak, to dlaczego?

Życie codzienne uczy nas, że praktycznie nie ma zdarzeń idealnych, w których zawsze i bezwarunkowo, w każdej sytuacji konkretne działanie da przewidywalny i w 100% powtarzalny efekt. Założenie, że zawsze i bezwzględnie 100% dawki nominalnej ulegnie przekształceniu w dawkę wyemitowaną jest założeniem błędnym. W przypadku każdego rodzaju inhalacji o skali strat decyduje specyfika konstrukcji poszczególnych urządzeń technicznych, a zwłaszcza najprostszych nebulizatorów.

Dokonajmy przeglądu kilku typowych sposobów tworzenia aerozolu i zastanówmy się, które z nich generują najwyższe starty dawki oraz, co jest niezwykłe istotne, które z nich pozwalają na obiektywne oszacowanie tych strat.

Wiadomo, że dawka nominalna w nebulizacji podlega pewnym ograniczeniom związanym z pojemnością nebulizatora NC. Na rycinie uwzględniono kolejną istotną cechę konstrukcyjną : objętość rezydualną nebulizatora (NRV).

1
Ryc. 1. Związek między pojemnością nebulizatora NC, objętością rezydualną nebulizatora NRC,
globalną objętością płynu LV oraz możliwą do wykorzystania, realną objętością płynu RLV

Objętość rezydualna nebulizatora może być rozumiana jako “pułapka na dawkę” lub “czarna dziura pochłaniająca dawkę” : dawka nominalna, która “wpadła w pułapkę” lub “wpadła w czarną dziurę” nigdy się z niej nie wydostanie. Zrozumiała jest zatem konieczność rozróżnienia dawki nominalnej i dawki emitowanej – wyemitować można jedynie tę część dawki nominalnej, która nie znajduje się w obrębie pułapki NRV. Z rozważań na temat dawki nominalnej wiadomo, że jej nośnikiem jest albo “fabryczny” roztwór leku o stężeniu DPC, albo mieszanina roztworu leku i rozcieńczalnika o stężeniu DPC. Na rycinie 1 zauważamy, że:

  • objętość płynu LV nie może przekroczyć wartości NC (pojemności nebulizatora)
  • objętość płynu LV dzieli się na część bezpowrotnie uwięzioną w NRV, niemożliwą do wyemitowania
  • objętość płynu LV dzieli się na część “powyżej pułapki”, realną objętość płynu RLV, możliwą do wyemitowania
  • istnieje odwrotna zależność miedzy NRV a RLV : w sytuacji 1 duża wartość NRV wymusza zubożenie RLV, w sytuacji 2 niskiej NRV towarzyszy wysoka wartość RLV

 

Spostrzeżenia te pozwalają na szczegółowe i konkretne odniesienie się do pytania, w jaki sposób możliwe jest wyprowadzenie dawki emitowanej z dawki nominalnej. Dyskusję na ten temat ułatwi zapewne ryc. 2, zamieszczona poniżej.

2

Ryc. 2. Sposób wyliczenia dawki emitowanej z wykorzystaniem parametrów: DPC (lub DSC), LV, NRV i RLV

Nie bez przyczyny nebulizacja nie tylko pretenduje, ale jest w rzeczywistości metodą najbardziej precyzyjną w odniesieniu do wziewnego dawkowania leków. Jak na innych etapach planowania zabiegu, tak i w tym przypadku dawkę emitowana można dokładnie wskazać. Dokonajmy analizy treści ryc. 2. Rozumiejąc, że dawka nominalna zawarta jest w objętości płynu LV, określamy przede wszystkim objętość płynu RLV, którą można realnie wyemitować (RLV = LV – NRC). Znając stężenie oryginalnego roztworu leku DPC lub stężenie leku w zmodyfikowanej mieszaninie DSC wyliczamy dawkę emitowaną jako iloczyn DPC x RLV lub analogicznie DSC x RLV.

Umiejętność radzenia sobie z problemem leku “znikającego” w przestrzeni martwej nebulizatora jest łatwa do przyswojenia. W zdecydowanej większości sytuacji regułą jest bowiem wstępne uzupełnienie (“zalanie”) przestrzeni NRV lekiem a następnie dodanie kolejnej, niezbędnej do uzyskania efektu terapeutycznego, objętości leku.
W odniesieniu do roztworów, inhalatory siateczkowe są zdecydowanie bardziej “gospodarne” – cechują się znikomą objętością NRV. Oznacza to, że można wyemitować niemal całą objętość roztworu, bowiem straty rzędu 0,05-0,15 ml są w praktyce nieistotne. Niestety, w przypadku zawiesin reguły gry ulegają zmianie: o ile medium nadal bez przeszkód przenika przez otwory membrany, o tyle kryształy zawiesiny mogą zatykać otwory siatki – lek nie przedostaje się do chmury aerozolu. Kolejnym nieporozumieniem jest utożsamianie zabiegu skutecznego odblokowania siatki z możliwością efektywnego podania leku. To prawda, że odblokowana siatka umożliwi kontynuację tworzenia aerozolu, jednakże jego skład będzie różny od oczekiwanego: będzie miał skład z przewagą drobin pozbawionego leku medium oraz nielicznych kryształów leku, których rozmiary były na tyle małe, że pokonały “wąskie gardło” otworów membrany. Wszystkie kryształy większe od średnic otworów siatki nigdy nie opuszczą wnętrza inhalatora siateczkowego.

Niestety, skali tego zjawiska nie ujawniają ani producenci leków ww formie zawiesin (brak danych o stopniu rozdrobnienia i zróżnicowania fazy stałej zawiesiny), ani producenci sprzętu *).


*) W gronie producentów wyróżnia się rodzima, polska firma, której badania nad emisją aerozolu z inhalatorów siateczkowych dają rzetelne podstawy do dawkowania leków w oparciu o udokumentowany materiał źródłowy. W odniesieniu do dawki emitowanej dla budezonidów współczynnik “przepuszczalności” membrany wynosi od 80% – 95%.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

strona w opracowaniu

Treść Zakładki

Treść Zakładki

Treść Zakładki

UWAGA

Opuszczasz serwis aerozoloterapia.pl

Treści na kolejnych stronach są administrowane przez niezależnego operatora  nie powiązanego z serwisem AEROZOLOTERAPIA.PL

UWAGA

Opuszczasz serwis aerozoloterapia.pl

Treści na kolejnych stronach są administrowane przez niezależnego operatora  nie powiązanego z serwisem AEROZOLOTERAPIA.PL

UWAGA

Opuszczasz serwis aerozoloterapia.pl

Treści na kolejnych stronach są administrowane przez niezależnego operatora  nie powiązanego z serwisem AEROZOLOTERAPIA.PL

UWAGA

Opuszczasz serwis aerozoloterapia.pl

Treści na kolejnych stronach są administrowane przez niezależnego operatora  nie powiązanego z serwisem AEROZOLOTERAPIA.PL